Wróć do bloga
Optymalizacja Procesów

Dlaczego Twoja produkcja przypomina rollercoaster? Czas na Heijunkę

Poniedziałek: Nadgodziny i panika. Czwartek: Ludzie zamiatają halę, bo nie ma zleceń. Jeśli tak działa Twoja firma, to znaczy, że cierpisz na chorobę braku poziomowania. Lekiem jest Heijunka.

Patryk Korpyta
4 min czytania

Wyobraź sobie żółwia i zająca. Zając biegnie sprintem, potem śpi. Biegnie, śpi. Żółw idzie powoli, ale jednostajnie. Kto wygrywa? W bajkach i w Toyota Production System zawsze wygrywa żółw.

Niestety, większość firm działa jak zając. Reagujemy na zamówienia klientów w trybie 1:1.

  • Klient chce 1000 sztuk na jutro? -> Wszyscy zostają po godzinach! (Przeciążenie - Muri).
  • Klient nic nie chce? -> Wysyłamy ludzi na urlopy. (Nierównomierność - Mura).

Ten chaos generuje ogromne koszty. Rozwiązaniem jest Heijunka.

Co to jest Heijunka?

Heijunka to "wypłaszczanie fal". Zamiast produkować dokładnie to, co spłynęło w zamówieniach dzisiaj, produkujemy uśrednioną wartość z dłuższego okresu (np. tygodnia).

Przykład z życia (Fabryka Aut)

Klienci zamawiają w poniedziałek: 50 czerwonych aut, 20 niebieskich. We wtorek: 0 czerwonych, 100 niebieskich.

Podejście Tradycyjne: Poniedziałek: Produkujemy czerwone całą zmianę. Wtorek: Przezbrajamy linię i produkujemy niebieskie.

Podejście Heijunka: Ustalamy sekwencję mieszaną (Mixed Model Production). Produkujemy w cyklu: Czerwone - Czerwone - Niebieskie - Czerwone - Czerwone - Niebieskie. Codziennie po trochu.

Dlaczego to się opłaca?

  1. Mniej zapasów: Jeśli produkujesz wielkie partie raz w tygodniu (EPEI = 1 tydzień), musisz mieć magazyn na tydzień. Jeśli produkujesz codziennie po trochu, magazyn spada drastycznie.
  2. Przewidywalność: Dostawcy wiedzą, co mają przywieźć. HR wie, ilu ludzi potrzeba. Znika "zarządzanie kryzysowe".
  3. Jakość: Praca w stałym rytmie (Takt Time) sprzyja jakości. Praca w pośpiechu (nadgodziny) sprzyja błędom.

Cena stabilności

Oczywiście, Heijunka nie jest darmowa. Wymaga jednego kluczowego elementu: Szybkich Przezbrojeń (SMED). Nie możesz produkować w sekwencji A-B-A-B, jeśli zmiana z A na B trwa godzinę. Musi trwać minutę.

Dlatego Lean to system naczyń połączonych. Nie wdrożysz JIT bez Heijunki. Nie wdrożysz Heijunki bez SMED. Nie wdrożysz SMED bez Standaryzacji.

Chcesz skończyć z rollecoasterem? Przestań gonić zająca. Zostań żółwiem. Ustal rytm i trzymaj się go, nawet jeśli klient krzyczy. (Oczywiście to, co wyprodukujesz "równomiernie", weźmiesz z Supermarketu wyrobów gotowych, który zamortyzuje krzyk klienta).