Low-code i no-code to platformy, w których aplikacje, formularze i przepływy pracy buduje się w edytorze wizualnym z gotowych komponentów i łączników do innych systemów. Platformy no-code są przeznaczone dla użytkowników biznesowych i nie wymagają pisania kodu. Platformy low-code również opierają się na edytorze wizualnym, ale pozwalają dopisać wyrażenia, skrypty lub własne integracje, dlatego częściej korzystają z nich osoby z podstawami technicznymi lub działy IT.
Przykłady i zastosowania
- Microsoft Power Apps – proste aplikacje na komputer i telefon, np. formularze zgłoszeń, listy kontrolne, rejestry, oparte na danych z list SharePoint lub bazy Dataverse.
- Microsoft Power Automate – przepływy między aplikacjami Microsoft 365 i innymi systemami, np. obieg akceptacji, powiadomienia, kopiowanie danych z załączników.
- n8n – narzędzie do automatyzacji przepływów i integracji przez API, które można uruchomić na własnym serwerze. Często służy też do łączenia systemów firmy z modelami językowymi.
Typowe zastosowania to digitalizacja papierowych formularzy, obiegi akceptacji, powiadomienia o zdarzeniach w systemach i automatyzacja raportowania. Rozwiązania te łączą się z systemami głównie przez interfejsy programistyczne. Gdy system ich nie udostępnia, stosuje się RPA, czyli symulowanie pracy użytkownika na ekranie – część platform, w tym Power Automate, oferuje obie możliwości.
Nadzór zamiast shadow IT
Łatwość budowy to zarówno zaleta, jak i ryzyko. Bez zasad powstaje shadow IT: przepływy działające na prywatnych kontach, bez właściciela i dokumentacji, z danymi kopiowanymi w przypadkowe miejsca. Gdy autor odchodzi z firmy, rozwiązanie przestaje działać i nikt nie wie, co obsługiwało. Ład w tym obszarze obejmuje m.in.: oddzielne środowiska do testów i pracy produkcyjnej, polityki określające, które łączniki mogą wymieniać dane, rejestr rozwiązań z właścicielem biznesowym, konta techniczne zamiast prywatnych oraz kryteria, po spełnieniu których rozwiązanie przejmuje dział IT, np. proces krytyczny, dane osobowe lub duża liczba użytkowników.
Przykład
W strefie przyjęć magazynu uszkodzenia dostaw zgłaszano na papierze, a potem przepisywano je do wiadomości do dostawcy – około 300 zgłoszeń miesięcznie. Użytkownik kluczowy zbudował w Power Apps aplikację na tablet ze zdjęciem, numerem dostawy i rodzajem szkody, a przepływ w Power Automate wysyła zgłoszenie do dostawcy i zapisuje je w rejestrze reklamacji. Dział IT zweryfikował uprawnienia i przeniósł rozwiązanie na konto techniczne. Czas obsługi zgłoszenia spadł z około 15 do 4 minut.
Najczęstsze błędy
- Budowanie rozwiązań dla procesów krytycznych na prywatnych kontach, bez właściciela i kopii zapasowej logiki.
- Automatyzacja nieuporządkowanego procesu – platforma przyspiesza złe kroki tak samo jak dobre.
- Niedoszacowanie kosztów licencji i limitów przy wzroście liczby użytkowników i wywołań.