Slack to różnica między dostępną zdolnością zasobu a obciążeniem, które się dla niego planuje. Zaplanowany świadomie nie jest marnotrawstwem: daje czas na reakcję na awarie i pilne zlecenia, na rozwiązywanie problemów i na doskonalenie. Bez niego każde zakłócenie przekłada się bezpośrednio na opóźnienia.
Pojęcie w zarządzaniu upowszechnił Tom DeMarco w książce „Slack” (2001). Jego podstawą jest jednak teoria kolejek, a w szczególności przybliżenie Kingmana z 1961 roku.
Jak to działa
Przybliżenie Kingmana opisuje średni czas oczekiwania w kolejce przed zasobem:
czas oczekiwania ≈ (ca² + cs²) / 2 × u / (1 − u) × średni czas obsługi
gdzie ca i cs to współczynniki zmienności napływu zadań i czasu obsługi, a u to wykorzystanie zasobu. Czynnik u / (1 − u) rośnie nieliniowo:
| Wykorzystanie | u / (1 − u) |
|---|---|
| 70% | 2,3 |
| 80% | 4 |
| 90% | 9 |
| 95% | 19 |
Przejście z 80% do 95% wykorzystania wydłuża oczekiwanie blisko pięciokrotnie, nawet jeśli zmienność się nie zmienia. Dłuższe kolejki to większa praca w toku, a zgodnie z prawem Little’a także dłuższy czas przejścia. To samo dotyczy kalendarza menedżera: plan wypełniony spotkaniami w całości nie zostawia miejsca na eskalacje ani obecność na hali.
Przykład
Dział utrzymania ruchu planował prace prewencyjne tak, aby technicy byli obciążeni w 95%. Zgłoszenia awarii czekały w kolejce średnio 70 minut. Po przeniesieniu części przeglądów na weekend i wydłużeniu interwałów dla urządzeń niekrytycznych planowane obciążenie spadło do 80%. Średni czas oczekiwania na reakcję skrócił się do około 15 minut, co odpowiada proporcji 19 do 4 z tabeli powyżej.
Najczęstsze błędy
- Traktowanie 100% wykorzystania jako celu. Wskaźnik obłożenia wygląda dobrze, a czas realizacji i terminowość się pogarszają.
- Luz bez zasad. Wolny czas rozmywa się, jeśli nie ma listy prac zastępczych, takich jak szkolenia, porządkowanie stanowisk czy działania doskonalące.
- Usuwanie rezerwy na stanowiskach, które nie są wąskim gardłem. Według teorii ograniczeń to ich luz chroni wąskie gardło przed przestojem.