Przejdź do treści
PKPatryk Korpyta

Optymalizacja

Six Sigma (sześć sigma)

Definicja

Six Sigma to oparta na danych metoda doskonalenia procesów, której celem jest ograniczenie zmienności i liczby wad – docelowo do 3,4 na milion możliwości.

Six Sigma to podejście, w którym problemy jakościowe rozwiązuje się w formie projektów prowadzonych według cyklu DMAIC, z użyciem statystyki i z jasno przypisanymi rolami (m.in. Green Belt i Black Belt). Koncentruje się na zmienności procesu i wadach odczuwalnych przez klienta. Tym różni się od Lean Six Sigma, które łączy ten warsztat z narzędziami Lean do skracania przepływu i usuwania marnotrawstwa.

Metodę zapoczątkowała Motorola w 1986 roku (inżynier Bill Smith), a szeroko upowszechnił ją General Electric w drugiej połowie lat 90.

Jak to policzyć

Podstawową miarą jest liczba wad na milion możliwości:

DPMO = liczba wad / (liczba jednostek × liczba możliwości wady na jednostkę) × 1 000 000

Poziom sigma określa, ile odchyleń standardowych mieści się między średnią procesu a najbliższą granicą specyfikacji. Twórcy metody przyjęli, że w długim okresie średnia procesu może przesunąć się o 1,5σ. Proces „sześciosigmowy” ma więc w praktyce do granicy 4,5σ, co odpowiada 3,4 DPMO. Bez tego założenia wynik wynosiłby około 0,002 wady na milion przy dwóch granicach specyfikacji.

Poziom sigma DPMO (z przesunięciem 1,5σ)
3 66 807
4 6 210
5 233
6 3,4

Przykład

Magazyn e-commerce wysyła 40 000 zamówień miesięcznie. W każdym zamówieniu zdefiniowano trzy możliwości wady: niewłaściwy produkt, niewłaściwa ilość, uszkodzenie. W miesiącu odnotowano 480 wad:

DPMO = 480 / (40 000 × 3) × 1 000 000 = 4 000

To około 4,2 sigma. Projekt DMAIC wykazał, że ponad połowa wad dotyczy podobnych wizualnie wariantów produktu. Po zmianie rozmieszczenia tych indeksów i dodaniu skanowania kodu przy pakowaniu wskaźnik spadł do 1 500 DPMO, czyli około 4,5 sigma.

Najczęstsze błędy

  • Zawyżanie liczby możliwości wady. Im więcej możliwości przypisze się jednostce, tym niższe DPMO, choć klient nie widzi żadnej poprawy.
  • Traktowanie poziomu 6σ jako celu dla każdego procesu. Docelowy poziom powinien wynikać z wymagań klienta i kosztu wad, a nie z nazwy metody.
  • Analiza danych bez sprawdzenia systemu pomiarowego. Jeśli pomiar jest niepowtarzalny, wnioski statystyczne nie mają podstaw.
Patryk Korpyta

Autor: Patryk Korpyta

Konsultant Lean i AI ze Szczecina. 9 lat w operacjach — Amazon, IKEA Industry, Gusti Leder i Faraone Poland. Aktualizacja: październik 2026.

O mnie

Zobaczmy, gdzie Twoja firma traci czas

Opowiedz mi w kilku zdaniach, co dziś spowalnia pracę. W 30 minut ustalimy, od czego warto zacząć — nawet jeśli finalnie nie będziemy współpracować.